Tolga EGE

Terimler Sözlüğü — Yazılım, Mobil, AI ve SaaS | Tolga Ege

Terimler Sözlüğü — Yazılım, Mobil, AI ve SaaS
Yazılım geliştirme, mobil uygulama, web, SaaS, AI/LLM ve programmatic SEO terimlerinin kısa, açık tanımları. Müşteri sohbetlerinde ve teknik dökümantasyonda kullanılan günlük terimler.
Tolga Ege, CreativeCode kurucusu ve teknik lideridir.
Tolga Ege

Terimler Sözlüğü — Yazılım, Mobil, AI ve SaaS

Müşteri sohbetlerimizde ve proje dokümantasyonunda kullandığımız teknik terimlerin kısa, açık tanımları.

MVP (Minimum Viable Product)

Bir ürünün, gerçek kullanıcılardan öğrenmek için yayınlanan en küçük sürümü.

MVP, kapsam disiplini ile pazara hızlı çıkarak fikrin doğrulanmasını hedefler. Tüm özellikleri değil, sadece çekirdek değer önermesini sunar. Tipik teslim süresi 4-8 haftadır.

Flutter

Google'ın açık kaynak çapraz platform UI framework'ü.

Flutter, tek kod tabanından iOS, Android, web ve masaüstü için yüksek performanslı uygulamalar üretir. Dart dili kullanır; widget tabanlı render motoru ile native'e yakın 60fps performans sağlar.

React Native

Meta'nın React tabanlı çapraz platform mobil framework'ü.

React Native, JavaScript/TypeScript ile yazılan kodu native UI bileşenlerine bağlar. Olgun ekosistem, geniş kütüphane desteği ve hot-reload ile hızlı iterasyon sağlar.

Next.js

Server-side rendering ve React Server Components destekli React meta-framework'ü.

Next.js, SEO için kritik olan SSR/SSG çıktısını standartlaştırır. App Router ile sayfa-başına rendering stratejisi (statik, server, client) seçilebilir; ISR ile dinamik içeriğin cache'lenmesi mümkündür.

SaaS (Software as a Service)

Abonelik modeliyle bulut üzerinden sunulan yazılım.

SaaS ürünleri kullanıcı kurulumu gerektirmez; çok-kiracılı (multi-tenant) mimari, sürekli güncelleme ve aylık/yıllık ödeme döngüsü ile çalışır. Örnekler: Notion, Slack, Linear.

LLM (Large Language Model)

Devasa metin verisinde eğitilmiş, doğal dil üreten yapay zeka modeli.

LLM'ler (GPT-4, Claude, Gemini, Llama) prompt mühendisliği, RAG (retrieval-augmented generation), agent araçları ve fine-tuning ile özelleştirilebilir. Kullanım: chatbot, içerik üretimi, kod yazımı, analiz.

RAG (Retrieval-Augmented Generation)

LLM'i kendi belge havuzunla cevap üretecek şekilde besleme yöntemi.

RAG, kullanıcı sorgusunu vector database'de aratır, ilgili belgeleri LLM'e context olarak verir. Halüsinasyonu azaltır, güncel ve özel bilgi entegrasyonu sağlar. Bileşenler: embedding modeli, vector DB (Pinecone/Weaviate/pgvector), retrieval mantığı.

Programmatic SEO

Veri + şablon + schema mimarisiyle yüzlerce-binlerce uzun kuyruk sayfası üretme.

Klasik SEO'nun aksine, programmatic SEO her sayfayı manuel yazmak yerine veri kümelerinden ([şehir] × [hizmet] gibi) otomatik üretir. Doğru yapıldığında 10x trafik artırır; thin-content riski için her sayfada 200-400 benzersiz kelime ve lokal sinyal şarttır.

n8n

Açık kaynak, self-hostable iş akışı otomasyon platformu.

n8n; Zapier ve Make alternatifidir. 400+ node ile API, veritabanı, mesajlaşma, AI ve dosya operasyonlarını node-based UI'da bağlar. Self-host edilebildiği için veri gizliliği ve maliyet avantajı sağlar.

Schema.org / JSON-LD

Arama motorlarına sayfa içeriğini açıklayan yapılandırılmış veri vokabüleri.

JSON-LD ile sayfaya gömülen Schema.org markup'ı; Google, Bing ve AI motorlarının zengin sonuç (rich result) ve cevap çıkarımı yapmasını sağlar. Tipler: Article, Product, FAQPage, BreadcrumbList, Service, Person, Organization.

Core Web Vitals

Google'ın sayfa deneyimi sıralama sinyali olarak kullandığı 3 metrik.

LCP (Largest Contentful Paint < 2.5s), INP (Interaction to Next Paint < 200ms) ve CLS (Cumulative Layout Shift < 0.1). Tüm sayfa tipleri için 75. yüzdelik dilimde geçer not gerekir.

AEO / GEO / LLMO

Yapay zeka motorları için içerik optimizasyonu disiplinleri.

AEO (Answer Engine Optimization), GEO (Generative Engine Optimization), LLMO (LLM Optimization) — ChatGPT, Perplexity, AI Overviews'da kaynak olarak gösterilmek için entity sinyali, answer-first içerik, llms.txt, Speakable schema gibi sinyalleri optimize etme.

Hreflang

Çok dilli sitelerde dil/bölge eşleşmesi sinyali.

etiketi, Google'a aynı içeriğin hangi dil/bölge varyasyonlarının olduğunu söyler. Self-referencing zorunlu, return-tag karşılıklı olmalı, x-default fallback önerilir. Yanlış konfigürasyon (örn. en-UK yerine en-GB) tüm cluster'ı geçersiz kılar.

Daha detaylı açıklama mı istiyorsunuz?

Blogu Oku Strateji Görüşmesi Planla
WhatsApp'tan Yazın